Laden..
Bestel online je kerstartikelen t/m woensdag | Door drukte bij PostNL kan verzending iets langer duren.
Kardinaalsmuts (Euonymus)

Kardinaalsmuts (Euonymus)

De kardinaalsmuts of kardinaalshoed is een populaire struik vanwege het mooie wintergroene blad, de helderrode herfstkleur van de bladverliezende soorten en de kleurrijke vruchten. De vruchten van de kardinaalsmuts hebben de hoekige vorm van de muts die een kardinaal draagt, vandaar de naam.

De bloemen van de kardinaalsmuts zijn klein maar wel heel erg aantrekkelijk voor allerlei nuttige insecten. In een bij-vriendelijke tuin mag de kardinaalshoed zeker niet ontbreken.

De kardinaalsmuts heeft de wetenschappelijke naam Euonymus, er zijn ongeveer 180 soorten bekend. Euonymus hoort bij de kardinaalsmutsfamilie (Celastraceae) en komt voor in Europa, Azië, Australië en Noord-Amerika. De wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus) is inheems in België en Nederland.

  • Delen: Deel dit artikel:
5 minuten leestijd

De kardinaalsmuts in het kort

Soorten:

180 soorten

Bekendste soorten:

Euonymus japonicus, Euonymus japonicus 'Green Spire', Euonymus fortunei, gevleugelde kardinaalsmuts (Euonymus alatus)

Bloeiend:

Ja (onopvallend), daarna vruchtvorming

Bloeiperiode:

Mei-juli

Standplaats:

Volle zon, halfschaduw, schaduw

Giftig:

Ja

Winterhard:

Ja

Groenblijvend:

Ja, niet alle soorten

Snoeien:

1 x per jaar (zomer) of 2 x per jaar (mei en september)

Kenmerken:

Klimplant, bodembedekker, heester, haagplant

Wat is de groeiwijze en groeisnelheid van de kardinaalsmuts?

De kardinaalsmuts is een sterk vertakte struik of kleine boom met smal blad, de bladrand heeft kleine karteltjes. De kardinaalsmuts kun je ook als een boompje op stam kopen, als klimplant en als kant en klaar heg. Euonymus fortunei maakt lange twijgen die over de grond kruipen maar ook tegen een muur of schutting kunnen klimmen. Deze klimmende  kardinaalsmuts houdt zichzelf vast aan de muur met hechtwortels. De lagere wintergroene soorten zijn ook heel mooi om in vormen te snoeien, zoals bollen, blokken en piramides. Euonymus is een krachtige groeier, de groeisnelheid van Euonymus fortunei is gemiddeld snel met 20-30 cm per jaar.


Welke soorten kardinaalsmuts zijn er?

Je kunt kiezen uit bladverliezende en wintergroene soorten van de kardinaalsmuts. De bladverliezende soorten zijn prachtig als solitair, het zijn populaire herfstplanten vanwege de bijzondere herfsttinten. De wintergroene soorten zijn heel geliefd als groenblijvende haagplant. Perfect tegen inkijk! Het kleine bonte of effen groene blad van de kardinaalsmuts doet wat aan de Buxus denken, Euonymus is daarom een prima buxusvervanger. Zoek je een wintergroene struik voor vormsnoei kijk dan zeker naar Euonymus fortunei. Of gebruik de kardinaalsmuts als sterke wintergroene bodembedekker.


Gevleugelde kardinaalsmuts (Euonymus alatus)Gevleugelde kardinaalsmuts (Euonymus alatus)

Gevleugelde kardinaalsmuts (Euonymus alatus)

De Euonymus alatus is een goed vertakte struik met kleine groengele bloemen en rozerode vruchten met oranje zaden. De takken hebben kurklijsten. De bladeren krijgen een spectaculaire knalrode herfstkleur. Euonymus alatus ‘Compactus’ is een dwergvorm van ongeveer 1,5 meter.

  • Bladverliezend
  • Hoogte: tot 2,5 meter
Gevleugelde kardinaalsmuts (Euonymus alatus)Gevleugelde kardinaalsmuts (Euonymus alatus)

Gevleugelde kardinaalsmuts (Euonymus alatus)

De Euonymus alatus is een goed vertakte struik met kleine groengele bloemen en rozerode vruchten met oranje zaden. De takken hebben kurklijsten. De bladeren krijgen een spectaculaire knalrode herfstkleur. Euonymus alatus ‘Compactus’ is een dwergvorm van ongeveer 1,5 meter.

  • Bladverliezend
  • Hoogte: tot 2,5 meter

Wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus)

De Euonymus europaeus is een grote struik of kleine boom. Makkelijk te herkennen aan de groene bast, vaak zitten er kurklijsten op. De vruchten zijn opvallend rood met oranje.

  • Inheemse plant
  • Bladverliezend
  • Hoogte: 3-4 meter

Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei)

De Euonymus fortunei heeft klein, effen groen glimmend blad. Deze soort kan klimmen of kruipen als een bodembedekker, maar is ook geschikt voor vormsnoei, als haag of als solitaire plant.

  • Groenblijvend
  • Hoogte: tot 2-3 meter

Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei 'Emerald Gaiety')Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei 'Emerald Gaiety')

Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei 'Emerald Gaiety')

De Euonymus fortunei 'Emerald Gaiety' heeft witbont blad, het hart van het blad is donkergroen en de bladranden zijn wit. Kan klimmen en kruipen, ook geschikt voor vormsnoei, als haag of als solitaire plant.

  • Groenblijvend
  • Hoogte: tot 1 meter

Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei ‘Emerald ‘n’ Gold’)Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei ‘Emerald ‘n’ Gold’)

Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei ‘Emerald ‘n’ Gold’)

De Euonymus fortunei 'Harlequin' valt op door het groen-wit gespikkelde blad, bovenaan de takjes is het blad vaak helemaal wit. Als solitair, bodembedekker en voor een lage haag.

  • Groenblijvend
  • Hoogte: 50-60 centimeter

Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei 'Harlequin')Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei 'Harlequin')

Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei 'Harlequin')

De Euonymus fortunei 'Harlequin' valt op door het groen-wit gespikkelde blad, bovenaan de takjes is het blad vaak helemaal wit. Als solitair, bodembedekker en voor een lage haag.

  • Groenblijvend
  • Hoogte: 50-60 centimeter
Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei 'Harlequin')Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei 'Harlequin')

Kardinaalsmuts (Euonymus fortunei 'Harlequin')

De Euonymus fortunei 'Harlequin' valt op door het groen-wit gespikkelde blad, bovenaan de takjes is het blad vaak helemaal wit. Als solitair, bodembedekker en voor een lage haag.

  • Groenblijvend
  • Hoogte: 50-60 centimeter

Kardinaalsmuts (Euonymus japonicus 'Marieke')Kardinaalsmuts (Euonymus japonicus 'Marieke')

Kardinaalsmuts (Euonymus japonicus)

De Euonymus japonicus heeft glimmend bont tot donkergroen blad en rozerode vruchten. Voor middelhoge tot hoge hagen, ook als solitaire plant erg mooi.

  • Groenblijvend
  • Hoogte: tot 2 meter

Japanse kardinaalsmuts (Euonymus japonicus 'Green Spire')Japanse kardinaalsmuts (Euonymus japonicus 'Green Spire')

Japanse kardinaalsmuts (Euonymus japonicus 'Green Spire')

De Euonymus japonica 'Green Spire' heeft kleine donkergroene blaadjes en groeit mooi rechtop. Lijkt op de Buxus en is een perfecte Buxusvervanger. Groeit langzaam. Mooi als lage haag of als solitair, ook voor in een pot.

  • Groenblijvend
  • Hoogte: tot 1,5 meter

Siberische kardinaalsmuts (Euonymus planipes)

De Euonymus planipes heeft grote rozerode vruchten en oranje zaden. De Siberische kardinaalsmuts krijgt een zeer mooie oranjerode herfstkleur.

  • Bladverliezend
  • Hoogte: tot 4 meter

Kardinaalshoed op stam

De kardinaalsmuts is ook op stam te koop, je kunt kiezen uit verschillende soorten. Euonymus fortunei ‘Emerald ‘n’ Gold’, ‘Emerald Gaiety’ en Euonymus japonicus zijn wintergroene stamboompjes. Euonymus alatus en Euonymus planipes zijn bladverliezende stamboompjes met een mooie herfstkleur.


Kant en klaar haag kardinaalsmuts

Omdat de kardinaalsmuts winterhard én groenblijvend is, kun je er een perfecte haag van maken. Voor een haag kant en klaar haag van de kardinaalsmuts wordt vooral Euonymus fortunei ‘Dart’s Blanket’ gebruikt. Ook ‘Emerald ‘n’ Gold’ en ‘Emerald Gaiety’ zijn geschikt, als ze mogen klimmen worden ze vaak wel hoger dan 1 meter. De planten worden als klimop tegen een raster geleid.


Kardinaalsmuts boom

De kardinaalsmuts kun je ook als boom kopen, vooral Euonymus europaeus is hiervoor geschikt.


Kardinaalsmuts


Is de kardinaalsmuts giftig?

Ja, de kardinaalsmuts is giftig voor mensen en dieren. Neem bij inname voor de zekerheid contact op met de huisarts of de dierenarts.


Komen er bloemen aan de kardinaalsmuts?

Ja, er komen kleine groengele of witte bloemen aan de kardinaalsmuts, maar ze vallen niet zo op. Na de bloei gaan de bessen groeien, die vallen een stuk meer op en zijn vaak fel gekleurd.

Wat is de bloeitijd van kardinaalsmuts?

De kardinaalsmuts bloeit in mei-juli.

Wat te doen als je kardinaalsmuts is uitgebloeid?

Als je kardinaalsmuts is uitgebloeid, hoef je niets te doen. Na de bloei gaan de prachtig gekleurde vruchten groeien.

Zijn de bessen van de kardinaalsmuts eetbaar?

De bessen van de kardinaalsmuts zijn eigenlijk geen bessen maar zogenaamde doosvruchten. Als deze rozerode ‘mutsjes’ openspringen zie je de dikke oranje zaden zitten. De vruchten en zaden van de kardinaalsmuts zijn giftig voor mensen en dus niet eetbaar. De bessen zijn niet giftig voor vogels.

Wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus) bloemWilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus) bloem

Welke standplaats is ideaal voor de kardinaalsmuts?

De kardinaalsmuts is een sterke plant die heel makkelijk te verzorgen is. Hij groeit prima in de volle zon en halfschaduw. De bladverliezende soorten met een mooie herfstkleur plant je het best vrij zonnig. Euonymus fortunei kan zelfs in de schaduw groeien. Euonymus is prima bestand tegen wind en kan ook tegen zeewind. De kardinaalsmuts groeit het best in niet te droge humusrijke grond, maar deze sterke struiken passen zich goed aan en doen het ook goed in wat armere grond.

Kardinaalsmuts in pot?

De kardinaalsmuts kan goed in een pot groeien, dat geldt vooral voor de gekweekte rassen (cultivars) van Euonymus fortunei en Euonymus japonicus. Ook Euonymus alatus ‘Compactus’ kan in een ruime pot groeien.


Is de kardinaalsmuts winterhard?

Ja, alle soorten kardinaalsmuts zijn zeer winterhard.


Is de kardinaalsmuts groenblijvend in de winter?

Of je kardinaalsmuts zijn blad verliest in de winter hangt af van de soort. Er zijn wintergroene soorten maar ook bladverliezende soorten van de kardinaalsmuts. De bladhoudende kardinaalsmuts soorten laten in een koude winter wel wat blad vallen. Het blad krijgt ‘s winters een prachtige bronskleurige gloed.


De kardinaalsmuts planten: wanneer en hoe?

Een kardinaalsmuts vanuit een kweekpot kun je het hele jaar door planten. Stel het planten alleen even uit als het vriest, als de grond erg nat is en als het zeer zonnig is. Graaf een ruim gat dat twee keer zo breed is als de kluit en net zo diep als de hoogte van de kluit. Verbeter de uitgegraven grond met bemeste tuinaarde of bladaarde. Dompel de kluit met pot en al in een emmer water. De bovenkant van de wortelkluit moet gelijk komen met het grondniveau. Vul het plantgat met de uitgegraven aarde, druk goed aan en geef ruim water.

De plantafstand van de kardinaalsmuts hangt af van de soort. Houd als plantafstand voor een solitaire struik van Euonymus alatus, Euonymus europaeus, Euonymus japonicus en Euonymus planipes gemiddeld 2 meter aan. Voor Euonymus fortunei 30-50 cm. Voor een haag houd je gemiddeld 5-6 planten per strekkende meter aan, het aantal hangt af van de soort of cultivar en de maat van de struik.


Hoe moet je de kardinaalsmuts verzorgen?

De kardinaalsmuts is heel sterk en kan best een tijdje zonder water. Maar is het echt een tijd droog in het voorjaar of de zomer? Dan kun je de kardinaalsmuts het best een flinke plons water geven. Geef een Euonymus die je net geplant hebt in het eerste jaar extra water. Een kardinaalsmuts in pot heeft regelmatig water nodig, de grond mag niet helemaal uitdrogen. Geef je kardinaalsmuts elk voorjaar organische mestkorrels en een laagje compost.

Voor je kardinaalsmuts


Snoeien van de kardinaalsmuts

De kardinaalsmuts kan goed tegen snoeien, maar snoeien van de kardinaalshoed is niet per se nodig.

Waarom moet je een kardinaalsmuts snoeien?

De kardinaalsmuts kun je snoeien om de struik in een mooi model te houden. Een haag van kardinaalsmuts moet je snoeien voor een dichte en strakke vorm. Snoeien is dus niet nodig voor de groei of bloei, maar doe je om de struik mooi te houden.

Hoe vaak en wanneer moet je een kardinaalsmuts snoeien?

Een bladverliezende kardinaalsmuts als solitair kun je 1 x per jaar snoeien als je dit nodig vindt. Je snoeit de Euonymus dan in de zomer. Een haag of snoeivorm van wintergroene kardinaalsmuts kun je in mei snoeien en zo nodig nog eens in september. Je mag ook vaker (bij)knippen.

Hoe snoei je een kardinaalsmuts?

Als je de bladverliezende kardinaalsmuts als solitaire struik of boom gaat snoeien, dan haal je eerst dood hout en kruisende takken weg. Te lange takken kun je inkorten. Knip altijd vlak boven een knop of een zijtakje dat naar buiten wijst. Een wintergroene soort in de vorm van een haag, een stamboompje, een klimmende kardinaalsmuts of een bodembedekker, knip je door alle lange takken in te korten.

Waarmee snoei je een kardinaalsmuts?

De kardinaalsmuts snoei je met een scherpe en schone snoeischaar. Een haag van Euonymus of de kardinaalshoed als bodembedekker kun je met een heggenschaar snoeien.


Een kardinaalsmuts verplaatsen of verplanten?

Een kardinaalsmuts is goed te verplaatsen of verplanten. Alleen als een kardinaalsmuts al lang op dezelfde plek staat, kun je de plant beter niet meer verplanten. De beste tijd is het najaar (september-oktober), eind maart/begin april kan ook. Graaf de wortelkluit zo ruim mogelijk uit, beschadig zo weinig mogelijk wortels. Graaf de wortelkluit op de nieuwe plek weer in. De bovenkant van de kluit moet gelijk komen met het grondniveau. Snoei de struik voor een derde tot de helft terug. Geef ruim water om de plant op zijn nieuwe plek een goede start te geven.


Hoe kun je de kardinaalsmuts stekken?

De kardinaalsmuts kun je makkelijk stekken. Knip in de late zomer/vroege herfst een stekje van 10-15 cm. Neem jonge tak, de onderkant van het stekje moet al wat houtig zijn, de top is nog zacht. De beste tijd om je stek van de kardinaalsmuts te knippen is de vroege ochtend. Snij het takje met een scherp mesje schuin af, vlak onder een knop of verdikking. Bij de verdikking in de stengel gaan de worteltjes groeien. Doe de stek direct in een plastic zakje om uitdroging te voorkomen. Verwijder de onderste bladeren, laat vier blaadjes aan de top zitten. Knip de zachte top uit de stek en doop het stekje in stekpoeder. Maak een gat in een potje met potgrond en steek de stek hierin, de blaadjes moeten net boven de grond uitkomen. Geef water en doe dan een doorzichtig plastic zakje over de pot om verdamping te voorkomen. Zet de stek op een warme en lichte plek. Laat je stek twee keer per week luchten door het zakje er tien minuten af te halen. Na 2 tot 4 weken zijn er hopelijk worteltjes gegroeid.


Wat is er aan de hand met mijn kardinaalsmuts?

Krijgt je kardinaalsmuts witte vlekken?

De kardinaalsmuts kan last krijgen van meeldauw, dit is een schimmelziekte. Je ziet dan witte vlekken of een wit poederig laagje op de bladeren. Vaak komt dit door droogte. Zorg voor goede groeiomstandigheden voor je kardinaalsmuts. Je kunt meeldauw bestrijden, lees daar alles over in onze blog over meeldauw.

Heeft je kardinaalsmuts aangevreten blad?

De taxuskever kan van de bladeren van je kardinaalsmuts eten, je ziet dan kleine hapjes uit de bladranden. De larven vreten aan de wortels van de plant. Je kunt de taxuskever bestrijden met speciale aaltjes, lees hier alles over het bestrijden van de taxuskever.

Zie je rupsen in je kardinaalsmuts?

Als je groengele rupsen met zwarte stippen in je kardinaalsmuts ziet dan zijn die waarschijnlijk van de spinselmot, een nachtvlinder. Je ziet in het voorjaar spinsels zitten, de rupsen zitten hieronder en vreten aan de bladeren. De rupsen zijn niet schadelijk en de struik zal er niet van dood gaan. Je kunt de nesten van de rupsen wegknippen als het er niet teveel zijn. In de zomer zijn de rupsen weg en zal je kardinaalsmuts weer opnieuw uitlopen. Bestrijden met een ecologisch verantwoord spuitmiddel of een bacteriepreparaat kan ook, doe dit voordat het spinsel ontstaat, want anders heeft het weinig effect.

 

Symptoom kardinaalsmuts Oorzaak Wat te doen
Rupsen Spinselmot Nesten weghalen, bestrijden met ecologisch verantwoord spuitmiddel
Witte vlekken Meeldauw Meeldauw bestrijden.
Aangevreten blad Taxuskever Taxuskever bestrijden

De kardinaalsmuts bij jou thuis

Deel jouw kardinaalsmuts met #intratuin en zie hem hier terug! Lees meer.


Reacties (0)
GEEF EEN REACTIE
Back to top