Laden..
Kom bij ons werken! Bekijk hier onze vacatures.
Cactus (Cactaceae)

Cactus (Cactaceae familie)

De cactus is een enorm sterke huisgenoot, is super makkelijk en kan jarenlang meegaan. Cactussen hebben groene of grijsgroene stammen met meestal scherpe stekels. Het oppervlak van een cactus is speciaal uitgerust met een waslaagje, huidmondjes die gesloten kunnen worden óf stekelige haren. Zo wordt de verdamping bij deze woestijnplant beperkt, wel zo handig als je de hele dag in de zon staat te bakken en er nauwelijks regen is. Een echte cactus heeft bladkussens (areolen). Een areool is het kussenvormige bobbeltje op het blad waar de stekel in groeit, dit is een uniek kenmerk van alle cactussen. Het kan een harde, scherpe stekel zijn, of juist een donsachtig pluisje. De stekels zijn als bescherming van de plant bedoeld. Veel soorten cactussen vormen ook prachtige bloemen.

  • Delen: Deel dit artikel:
5 minuten leestijd

Cactussen groeien oorspronkelijk in de warme en droge gebieden van onder andere Afrika en Amerika. Er zijn soorten die in de woestijn groeien en cactussen die in het tropische regenwoud groeien, maar ook cactus soorten die in koudere berggebieden voorkomen. Alle cactussen horen bij de familie Cactaceae.

De cactus in het kort

Soorten:

Ruim 1500

Bekendste soorten:

Spiraalcactus (Cereus spiralis), Echinocactus, cowboycactus (Euphorbia ingens), vijgcactus (Opuntia), rotskoraal of koraalcactus (Rhipsalis), lidcactus (Schlumbergera)

Bloeiend:

Ja

Bloeiperiode:

Voorjaar

Standplaats:

Zon, indirect zonlicht

Water geven:

Weinig, eens in de 2-3 weken, grond laten uitdrogen 

Giftig:

Ja, sommige soorten

Stekken:

Ja, door afsnijden van stengels of bolletjes

Kenmerken:

Makkelijke plant

Wat is de groeiwijze van de cactus?

De groeiwijze van cactussen is heel gevarieerd, een cactus kan fantastische vormen hebben. De stammen zijn groen of grijsgroen, ze lijken op dikke bladeren. De echte bladeren hebben zich geleidelijk ontwikkeld tot stekels. Een cactus die nog wel bladeren heeft, is bijvoorbeeld de boomcactus (Pereskia). Er zijn cactussen met dunne stengels vol stekels, lidcactussen met afgeplatte vochthoudende ‘bladeren’ en zaagcactussen. Platte schijven zie je bij schijfcactussen, de klassieke zuilcactussen hebben een dikke stam, bolcactussen groeien rond. De stekels zitten vaak op ribben of knobbels, ze zorgen voor een mooie regelmatige structuur, fascinerend! Cactussen kunnen ook bloeien, de cactus bloemen groeien direct op de stam of schijf. Een cactus met bloemen is een plaatje, een bloeiende cactus heeft zo nog meer sierwaarde als kamerplant.


Welke soorten cactus zijn het meest bekend?

Een cactus plant mag niet ontbreken in een trendy en modern interieur. Van een grote cactus tot een minicactus, alle cactussen zijn enorm populair. Er zijn ruim 1500 verschillende soorten, de mooiste zijn geliefd als hippe kamerplant.

Lidcactus (Schlumbergera)Lidcactus (Schlumbergera)

Lidcactus (Schlumbergera)

De lidcactus wordt ook wel kerstcactus genoemd. Hij krijgt prachtige felgekleurde bloemen rond de kerst.

Lidcactus (Schlumbergera)Lidcactus (Schlumbergera)

Lidcactus (Schlumbergera)

De lidcactus wordt ook wel kerstcactus genoemd. Hij krijgt prachtige felgekleurde bloemen rond de kerst.


Rotskoraal of koraalcactus (Rhipsalis)Rotskoraal of koraalcactus (Rhipsalis)

Rotskoraal of koraalcactus (Rhipsalis)

De Rhipsalis heeft dunne, lange stengels die sierlijk overhangen, deze rotskoraal ze is vooral mooi als hangplant.

Rotskoraal of koraalcactus (Rhipsalis)Rotskoraal of koraalcactus (Rhipsalis)

Rotskoraal of koraalcactus (Rhipsalis)

De Rhipsalis heeft dunne, lange stengels die sierlijk overhangen, deze rotskoraal ze is vooral mooi als hangplant.


Zaagcactus (Epiphyllum Anguliger)Zaagcactus (Epiphyllum Anguliger)

Zaagcactus (Epiphyllum Anguliger)

De zaagcactus heeft plat ‘blad’ aan overhangende stengels en is mooi als hangplant. De gekartelde vorm van de bladeren heeft hem de naam ‘zaagcactus’ opgeleverd. Hij wordt ook wel bladcactus genoemd.

Zaagcactus (Epiphyllum Anguliger)Zaagcactus (Epiphyllum Anguliger)

Zaagcactus (Epiphyllum Anguliger)

De zaagcactus heeft plat ‘blad’ aan overhangende stengels en is mooi als hangplant. De gekartelde vorm van de bladeren heeft hem de naam ‘zaagcactus’ opgeleverd. Hij wordt ook wel bladcactus genoemd.


Vijgcactus (Opuntia)Vijgcactus (Opuntia)

Vijgcactus (Opuntia)

De vijgcactus is een schijfcactus die grijsgroene platte schijven vormt. De vruchten lijken op vijgen en zijn eetbaar.


Cowboycactus (Euphorbia ingens)Cowboycactus (Euphorbia ingens)

Cowboycactus (Euphorbia ingens)

De cowboycactus heeft de klassieke cactusvorm met meerdere armen. De cactus kan uitgroeien tot een flinke jongen!

Cowboycactus (Euphorbia ingens)Cowboycactus (Euphorbia ingens)

Cowboycactus (Euphorbia ingens)

De cowboycactus heeft de klassieke cactusvorm met meerdere armen. De cactus kan uitgroeien tot een flinke jongen!


Spiraalcactus (Cereus spiralis)Spiraalcactus (Cereus spiralis)

Spiraalcactus (Cereus spiralis)

De spiraalcactus heeft een gedraaide stam. Deze soort komt niet in de natuur voor, hij is speciaal gekweekt.

Spiraalcactus (Cereus spiralis)Spiraalcactus (Cereus spiralis)

Spiraalcactus (Cereus spiralis)

De spiraalcactus heeft een gedraaide stam. Deze soort komt niet in de natuur voor, hij is speciaal gekweekt.


Maancactus (Gymnocalycium)Maancactus (Gymnocalycium)

Maancactus (Gymnocalycium)

De maancactus valt op door de slanke stam met daar een geel, rood of roze bolletje bovenop.

Maancactus (Gymnocalycium)Maancactus (Gymnocalycium)

Maancactus (Gymnocalycium)

De maancactus valt op door de slanke stam met daar een geel, rood of roze bolletje bovenop.


EchinocactusEchinocactus

Echinocactus

De Echinocactus is een bolcactus en groeit als een bol, het is net een poef met heel veel stekels. Deze ronde cactus heeft de grappige naam schoonmoedersstoel.


Cactussen


Is een cactus giftig?

Het hangt van de soort af of een cactus giftig is. Komt er een wit sap uit de cactus? Dan is het waarschijnlijk een Euphorbia. Het sap van deze cactussoort is giftig. Ook rotskoraal (Rhipsalis) is giftig.


Is een cactus gevaarlijk voor kinderen of huisdieren?

Ja, een cactus is gevaarlijk voor kinderen en huisdieren. Pas sowieso op met de giftige soorten, maar bijna alle cactussen hebben stekels die venijnig in je huid kunnen prikken. Soms zijn die stekels er lastig weer uit te krijgen, omdat ze weerhaakjes hebben of snel afbreken. Probeer het voorzichtig met een pincet en trek de stekel er recht uit, om afbreken te voorkomen. Zet je cactus altijd op een veilige plek waar kinderen en huisdieren er niet bij kunnen, vooral de soorten met de meest venijnige stekels, deze herken je vanzelf!


Bloeien cactussen en hoe kun je ze opnieuw laten bloeien?

Ja, veel cactussen kunnen prachtig bloeien met grote, vaak felgekleurde cactus bloemen. De meeste cactussen bloeien in het voorjaar, maar dit kan per soort verschillen. In ons klimaat komt het niet voor, maar een cactus krijgt na de bloei ook fruit. Deze cactusvrucht is eetbaar. Zet je cactus in de winter koel en droog, dan heb je kans dat jouw cactus opnieuw gaat bloeien. Na de winter geef je hem weer een warme plek en 1 x per maand voeding door vloeibare cactusmest in het water te doen. Hopelijk zie je bloemknoppen groeien en gaat je cactus bloeien. Tijdens de bloei heeft je cactus wat meer water nodig. Een lidcactus bloeit n de winter, tijdens de kerstperiode. Draai je plant dan niet, want dan kan hij zijn knoppen of bloemen laten vallen!


Welke standplaats is ideaal voor de cactus?

Dorre vlakten, brandende zon, gortdroge woestijnen: voor een cactus is dat geen enkel probleem. Deze stekelige planten zijn daarom perfect voor een warme en droge huiskamer. De meeste soorten staan graag op een lichte plek en verdragen volle zon. Een plek met indirect zonlicht of halfschaduw is voor veel cactussen ook prima, zoals vlak voor een raam op het noorden. Minimaal 5 uur per dag zon zal je cactus voor goede groei wel nodig hebben. Staat je cactus te donker, dan zal je dat na verloop van tijd gaan zien aan de groei. Je cactus gaat dan op zoek naar licht, waardoor je bolcactus een punt zal krijgen en een schijfcactus lange dunne uitlopers en geen mooie schijven. Dit wordt ook wel stretchen of etioleren genoemd. Als hij eenmaal zo gegroeid is doe je er niets meer aan, je kunt uitgerekte delen afknippen maar een bollere vorm krijg je niet terug.

In de winter is jouw cactus blij met een iets koelere plek van 8-10 °C. De luchtvochtigheid mag laag zijn voor een cactus, dat is hij ook gewend in de woestijn. Te hoge luchtvochtigheid kan voor schimmels zorgen, zet hem dus maar lekker boven de verwarming!

Kan een cactus ook buiten?

De cactussen uit de kamer staan ’s zomers graag buiten, op het terras of op het balkon. Zorg ervoor dat er geen water in de pot of in de schotel blijft staan. De vijgcactus Opuntia humifusa kan ook in de tuin groeien op een droge en beschutte plek, bescherm deze schijfcactus wel tegen strenge vorst.

Uitgerekte / gestretchte schijfcactusUitgerekte / gestretchte schijfcactus

Hoe moet je een cactus verzorgen?

Vergeet je jouw kamerplanten vaak water te geven? Dan is een cactus de ideale groene kamerplant! Cactussen zijn namelijk vetplanten (succulenten) die vocht op kunnen slaan als reserve. Zo overleven ze in de extreem droge gebieden waar ze vandaan komen, maar ook in jouw warme en droge huis. Een cactus is dus een heel makkelijke kamerplant!

Cactus water geven

Geef een cactus weinig water en laat de potgrond tussen de gietbeurten bijna helemaal opdrogen. Eens in de 2-3 weken water geven is meestal voldoende. Geef deze woestijnplanten liever te weinig water dan te veel! Te veel water kan er namelijk voor zorgen dat de cactus gaat rotten. Als een cactus te weinig krijgt zal hij een beetje gaan rimpelen, maar dat zie je snel genoeg en hij kan hier weer prima van herstellen. Er zijn ook cactussen die wel wat meer water willen, kijk daarom goed op het etiket. Regenwater heeft de voorkeur, omdat dit minder kalk en mineralen bevat. Laat het water eerst op kamertemperatuur komen voor je het aan je cactus geeft. Zorg ervoor dat het water goed uit de pot kan lopen en niet onderin blijft staan. Hoe lichter de plek is, des te meer water jouw cactus nodig heeft. Geef in de winter, van november tot maart, minder water en laat de grond tussen de gietbeurten in helemaal uitdrogen. Als je cactus bloeit, geef je hem iets meer water.

Voeding

Geef je cactus van maart tot en met oktober 1 x per maand mest door speciale voeding voor cactussen in het water te doen.

Wanneer en hoe moet je een cactus oppotten en verpotten?

Een kleine cactus kun je 1 x per jaar in een iets grotere pot zetten. Voor grote cactussen is om de 2 of 3 jaar verpotten voldoende. Gebruik altijd speciale cactus potgrond, daar groeit jouw cactus het best in. Cactusgrond is een luchtige, zanderige grond waarin water snel wordt opgenomen en afgevoerd, ideaal voor elke cactus. Geef je cactus voor het verpotten eerst ruim water. Het is handig de cactus in een krant te rollen, zo heb je geen last van de stekels. Je kunt ook een tang met een brede ‘bek’ gebruiken of zeer stevige tuinhandschoenen die je ook wel voor rozenstruiken gebruikt. Verwijder oude potgrond voorzichtig met een stokje. De nieuwe pot hoeft maar net iets groter te zijn. Leg een laagje grond op de bodem, plaats je cactus erin en vul de vrije ruimte in de cactus bloempot op met cactusgrond. Voorlopig geen water geven, tot de grond bijna helemaal droog is. Een cactuspot van aardewerk heeft de voorkeur omdat de grond hier makkelijker in opdroogt.

Moet ik een cactus ook snoeien?

Het snoeien van je cactus is meestal niet nodig, deze kamerplant groeit maar langzaam. Als je cactus echt te groot wordt, kun je er met een scherp mes stukken afsnijden. Een rotte stengel kun je afsnijden, snijd daarbij in het deel dat niet rot is. De wond gaat waarschijnlijk bloeden, dit kun je stoppen door er wat as op te smeren. Draag handschoenen en raak het sap niet aan, bij sommige soorten is dit namelijk giftig. Het afgesneden deel kun je stekken.

Verzorgingsproducten voor je cactus


Hoe kun je een cactus stekken?

Gaat het om een cactussoort met wat langere, dunne delen zoals een zuilcactus, schijven of met bolletjes, dan zijn deze goed te stekken. Snijd bij een zuilcactus de bovenkant van de steel met een scherp mes van de moederplant en houd vast met een krant of een tang. De cactusstek moet het liefst 5-10 cm lang zijn. De moederplant gaat weer uitlopen vanuit de snijwond! Bij cactussen die kleine bolletjes vormen snijd je een bolletje af, het is net een uitloper die soms zelfs al los zit. Bij een schijfcactus groeien er soms bolletjes op de schijven, die kun je er af snijden om ze te stekken. Laat de cactusstek nu drogen op een droge en lichte plek tot er een hard vliesje op de snijwond zit, dit kan een week duren. Steek het stekje dan in een apart potje ongeveer 1 cm in iets vochtige cactusgrond, druk de aarde voorzichtig aan. Je kunt stekpoeder gebruiken om het groeien van de wortels te bevorderen. Zet jouw cactusstek op een lichte plek en hopelijk groeien er vanuit de onderkant al snel worteltjes, dit kan wel ruim een maand duren. Geef pas water als je ziet dat het jonge cactusje gaat groeien. Je hebt dan zelf een nieuw plantje gemaakt! Het voorjaar of de zomer is de beste tijd om je cactus te stekken. Cactussen zijn ook te kweken door te zaaien, maar het duurt dan wel een hele poos voor je een plant van een beetje formaat hebt.

 

Cactussen en vetplantenCactussen en vetplanten

Wat is er aan de hand met mijn cactus?

Groeit je cactus niet?

Een cactus groeit heel langzaam, bij temperaturen lager dan 15 °C al helemaal niet, en dit is normaal. Zie je ook in de zomerperiode geen groei dan geef je misschien te weinig voeding of staat jouw cactus te donker.

Verschrompelt je cactus?

Ook al hebben cactussen weinig water nodig, als de potgrond echt constant droog is dan kan je cactus verschrompelen door de droogte. Hij heeft dan meer water nodig en zal daarna waarschijnlijk goed herstellen.

Beestjes in je cactus?

Zie je katoenachtige pluisjes op je cactus dan kan dit wolluis zijn, de oorzaak is vaak tocht. Ook andere luizen kunnen voorkomen op een cactus. Verwijder ze voorzichtig met een wattenstaafje of gebruik een bestrijdingsmiddel. Wil je meer weten over de bestrijding van beestjes in je cactus lees dan onze blogs over bladluis en wolluis.

Schimmel op je cactus?

Komt er schimmel op je cactus dan is de luchtvochtigheid te hoog of je hebt te veel water (op de cactus zelf) gegeven. Als de cactus zacht wordt en gaat rotten dan heb je zeker te veel water gegeven. Haal de rotte delen weg met een scherp mes, snij hierbij in het deel dat niet rot is. Laat de wortelkluit helemaal uitdrogen voor je weer water gaat geven.

 

Symptoom cactus Oorzaak Wat te doen
Cactus verschrompelt Te droog Meer water geven
Groeit niet Te weinig voeding, te koud, te weinig licht Bemesten, warmer zetten, lichter zetten
Rot Te veel water Minder water geven
Schimmel Te hoge luchtvochtigheid, te veel water In een drogere ruimte zetten, minder water geven

De cactus bij jou thuis

Deel jouw cactus met #intratuin en zie hem hier terug! Lees meer.


Reacties (0)
GEEF EEN REACTIE
Back to top