Laden..
Kom bij ons werken! Bekijk hier onze vacatures.
Salie (Salvia)

Salie (Salvia)

Salie (Salvia) herken je direct aan de kleurige ‘lipbloemen’ met een sierlijk gebogen bovenlip en een platte onderlip. De bloemen zitten vol nectar, waar bijen en hommels graag van komen smullen. Je kunt voor je tuin kiezen uit rijk bloeiende vaste planten voor de border, bladplanten, exotische heesters en aromatische kruiden. Voor elke plek in de tuin is wel een geschikte Salvia te vinden!

Salvia is een zeer gevarieerd plantengeslacht dat hoort bij de lipbloemigen (Lamiaceae), met meer dan 900 soorten struiken, vaste planten en eenjarige planten. Sommige soorten zijn inheems in Zuid-Europa, maar er zijn ook soorten uit Noord- en Midden-Amerika. Daarnaast zijn er door veredeling nog heel wat cultivars (rassen gekweekt door kruising met andere soorten) voor de tuin bekend, in de allermooiste kleuren.

  • Delen: Deel dit artikel:
5 minuten leestijd

Salie in het kort

Soorten:

Meer dan 900

Bekendste soorten:

Salvia ‘Amistad’, nemorosa, guaranitica, officinalis, verticillata, uliginosa

Bloeiend:

Ja

Bloeiperiode:

Juni-augustus

Standplaats:

Volle zon

Winterhard:

Ja, maar er zijn ook niet winterharde soorten salie

Groenblijvend:

Er zijn groenblijvende en bladverliezende soorten salie

Snoeien:

Ja, in het voorjaar en na de bloei

Wat is de groeiwijze en groeisnelheid van salie?

De groeiwijze van salie is bij de meeste soorten mooi vertakt en naar boven gericht. De vaste planten hebben lange stengels vol donzig behaarde ovale bladeren met aan het eind de lipbloemen in een rechtop staande tros. De saliesoorten die als struikje groeien, hebben veel dunne takjes en zijn in de zomer helemaal bedekt met bloemen. Salie heeft een gemiddelde groeisnelheid, de planten groeien vooral snel in het voorjaar.


Welke soorten salie zijn er?

Een van de bekendste soorten salie is de echte salie (Salvia officinalis), een mediterrane plant die je vast wel kent als keukenkruid. Deze aromatische plant mag niet ontbreken in een kruidentuin. Het is ook een bekend geneeskruid, dat geeft de naam al aan: Salvia komt van het Latijnse ‘salvare’ (genezen). Vooral de vaste plant siersalie Salvia nemorosa is een onmisbare klassieke borderplant met een lange bloei. Exotische soorten, zoals het struikje Salvia microphylla uit Mexico, zijn geschikt als kuipplant of als eenjarige plant.

Er zijn veel soorten Salvia met aromatisch blad. Wrijf het blad eens tussen je vingers om van de fantastische geur te genieten!

Echte salie (Salvia officinalis)Echte salie (Salvia officinalis)

Echte salie (Salvia officinalis)

Echte salie is een wintergroene half-heester met fluweelzachte, geurende bladeren en blauwpaarse of lichtpaarse lipbloemen. De takjes zijn houtig onderaan de plant. De Salvia officinalis is het bekende keukenkruid, het blad heeft een sterke, pittige smaak en wordt in de mediterrane keuken gebruikt. ‘Berggarten’ heeft wat breder grijsgroen blad en bloeit meestal niet, ‘Icterina’ heeft geelbont blad, ‘Tricolor’ heeft bont blad en ‘Purpuracens’ heeft grijsgroen blad met een purperen gloed.


Echte salie (Salvia officinalis)

Echte salie is een wintergroene half-heester met fluweelzachte, geurende bladeren en blauwpaarse of lichtpaarse lipbloemen. De takjes zijn houtig onderaan de plant. De Salvia officinalis is het bekende keukenkruid, het blad heeft een sterke, pittige smaak en wordt in de mediterrane keuken gebruikt. ‘Berggarten’ heeft wat breder grijsgroen blad en bloeit meestal niet, ‘Icterina’ heeft geelbont blad, ‘Tricolor’ heeft bont blad en ‘Purpuracens’ heeft grijsgroen blad met een purperen gloed.


Salie (Salvia ‘Amistad’)

Salvia ‘Amistad’ is een forse salie soort met grote violette bloemen aan donkere stengels. Deze salie bloeit vanaf juli tot aan de eerste nachtvorst en is wat minder winterhard dan andere salie soorten. Een favoriet!


Salie (Salvia guaranitica 'Black and Blue')Salie (Salvia guaranitica 'Black and Blue')

Salie (Salvia guaranitica 'Black and Blue')

De Salvia guaranitica 'Black and Blue' heeft hemelsblauwe bloemen in een zwart/paarse kelk, welke verschijnen van juli tot in oktober. De 'Black and Blue' is een super lang bloeiende borderplant. Deze salie is wat minder winterhard.


Mexicaanse salie (Salvia microphylla ‘Hot Lips’)Mexicaanse salie (Salvia microphylla ‘Hot Lips’)

Salvia microphylla ‘Hot Lips’

Mexicaanse salie is een klein struikje dat de hele zomer doorbloeit. De bloemen hebben een witte bovenlip en een rode onderlip. De Salvia microphylla is niet helemaal winterhard en wordt daarom als eenjarige of als kuipplant verkocht.


Salie (Salvia ‘Mysty’)

De Salvia ‘Mysty’ heeft wat groter glanzend blad en violetblauwe bloemen in compacte aren. Deze eenjarige salie bloeit de hele zomer door en is prachtig in een pot.


Bossalie (Salvia nemorosa)

Van de bossalie (Salvia nemorosa) zijn veel mooie cultivars voor in de tuin gekweekt. De Salvia nemorosa heeft violetblauwe bloemen en wordt ook siersalie genoemd. Salvia nemorosa ‘Amethyst’ is een hoge plant met lichtpaarse bloemen in lange aren. Salvia nemorosa ‘Blauhügel’) is een wat lagere cultivar en heeft violetblauwe bloemen in paarse schutblaadjes. Salvia nemorosa ‘Blaukönigin’ is een compacte cultivar met sprekend violette bloemen in wat kortere aren. Salvia nemorosa ‘Marcus’ is een wat lagere plant met violetblauwe bloemen. De roze bloemen van de ‘Rose Queen’ zitten in donkerroze schutblaadjes, deze salie heeft lange aren.


Bossalie (Salvia nemorosa ‘Caradonna’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Caradonna’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Caradonna’)

De ‘Caradonna’ heeft donker violette bloemen in lange aren, bijzonder zijn de donkere bloemstengels.

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Caradonna’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Caradonna’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Caradonna’)

De ‘Caradonna’ heeft donker violette bloemen in lange aren, bijzonder zijn de donkere bloemstengels.


Bossalie (Salvia nemorosa ‘Crystal Blue’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Crystal Blue’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Crystal Blue’)

De ‘Crystal Blue’ is opvallend vanwege de heel licht violetblauwe bloemen en de compacte groei.

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Crystal Blue’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Crystal Blue’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Crystal Blue’)

De ‘Crystal Blue’ is opvallend vanwege de heel licht violetblauwe bloemen en de compacte groei.


Bossalie (Salvia nemorosa ‘Mainacht’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Mainacht’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Mainacht’)

De ‘Mainacht’ is een prachtige cultivar met donker violette bloemen.

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Mainacht’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Mainacht’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Mainacht’)

De ‘Mainacht’ is een prachtige cultivar met donker violette bloemen.


Bossalie (Salvia nemorosa 'Ostfriesland')Bossalie (Salvia nemorosa 'Ostfriesland')

Bossalie (Salvia nemorosa 'Ostfriesland')

'Ostfriesland’ is de bekendste cultivar met wat lichter violetblauwe bloemen.

Bossalie (Salvia nemorosa 'Ostfriesland')Bossalie (Salvia nemorosa 'Ostfriesland')

Bossalie (Salvia nemorosa 'Ostfriesland')

'Ostfriesland’ is de bekendste cultivar met wat lichter violetblauwe bloemen.


Bossalie (Salvia nemorosa ‘Pink Dawn’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Pink Dawn’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Pink Dawn’)

De ‘Pink Dawn’ is een compacte plant met lichtroze bloemen, heel sprekend bij de donkere kelkjes en stengels.

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Pink Dawn’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Pink Dawn’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Pink Dawn’)

De ‘Pink Dawn’ is een compacte plant met lichtroze bloemen, heel sprekend bij de donkere kelkjes en stengels.


Bossalie (Salvia nemorosa ‘Sensation Deep Blue’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Sensation Deep Blue’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Sensation Deep Blue’)

De ‘Sensation Deep Blue’ is een compacte plant met violetblauwe bloemen in korte aren. De ‘Sensation Deep Rose’ heeft roze bloemen.

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Sensation Deep Blue’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Sensation Deep Blue’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Sensation Deep Blue’)

De ‘Sensation Deep Blue’ is een compacte plant met violetblauwe bloemen in korte aren. De ‘Sensation Deep Rose’ heeft roze bloemen.


Bossalie (Salvia nemorosa ‘Schneehügel’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Schneehügel’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Schneehügel’)

De ‘Schneehügel’ is een salie soort met witte bloemen. Deze blijft wat lager.

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Schneehügel’)Bossalie (Salvia nemorosa ‘Schneehügel’)

Bossalie (Salvia nemorosa ‘Schneehügel’)

De ‘Schneehügel’ is een salie soort met witte bloemen. Deze blijft wat lager.


Kranssalie (Salvia verticillata ‘Purple Rain’)

De Salvia verticillata of kranssalie heeft paarse lipbloemen, welke in kransen rond de stengels zitten.


Salie (Salvia uliginosa)

De Salvia uliginosa is een hoge vaste plant met hemelsblauwe bloemen, hij bloeit van juli tot in oktober. Mooi voor achterin de border.


Salie


Komen er bloemen aan salie?

Ja, salie bloeit prachtig. Er komen sierlijk gevormde lipbloemen aan salie, ze zitten in lange opstaande aren of aan vertakte stengels. Soms zijn ze omgeven door gekleurde schutbladen, zo ziet je salie er nog kleurrijker uit. Alle bloemkleuren komen voor, van wit en geel tot felrood en paars tot zuiver blauw.

Wat is de bloeitijd van salie?

Salvia krijgt bloemen in juni en is uitgebloeid in augustus, sommige soorten bloeien door tot ver in het najaar.

Wat te doen als je salie is uitgebloeid?

Als salie is uitgebloeid, kun je de bloemstengels afknippen. Zo stimuleer je de plant om weer nieuwe bloemen te maken. Staat jouw salie in een pot? Geef de plant dan na het knippen mest voor terrasplanten.


Salie thee, salie boter, salie met pompoen

Het heerlijke keukenkruid salie is fantastisch om in je eigen tuin te hebben. Je kunt de blaadjes namelijk in allerlei recepten gebruiken. Van Salvia officinalis kun je makkelijk zelf salie thee maken. Doe 2 theelepels verse bladeren in een grote mok of gebruik 1 theelepel gedroogd blad. Giet hier  kokend water over en laat de thee 5 minuten trekken. Saliethee werkt verzachtend bij keelpijn, het zou zelfs helpen bij de overgang.

De kruidige smaak van Salvia officinalis is ook heerlijk in salie boter. Voor 250 gram boter heb je 15 gram verse salieblaadjes nodig. Je kunt de salieboter ook zachtjes laten smelten in een pan voor een kruidige salie botersaus, een succes bij ravioli.

Wil je nog meer genieten van de heerlijke salie smaak en geur? Probeer dan eens de combinatie van salie met pompoen. Heerlijk als saus bij pasta!

Salie theeSalie thee

Salie drogen? Zelf gedroogde salie maken

Je kunt de echte salie (Salvia officinalis) makkelijk zelf aan de lucht drogen. Pluk de salie blaadjes het liefst ’s morgens vroeg, vlak voor de bloei in mei. Later kan ook, maar dan zit er iets minder smaak aan de blaadjes. Knip enkele stengels met bladeren af. Als het blad vies is, kun je het eerst wassen. Maak het daarna wel goed droog, bijvoorbeeld in een slacentrifuge of tussen keukenpapier. Hang bosjes blad op hun kop te drogen op een warme, droge en liefst donkere plek. Misschien is er plek bij de cv-ketel op zolder? Na ongeveer twee tot drie weken zijn de blaadjes droog, ze moeten dan knisperig aanvoelen en makkelijk verkruimelen tussen je vingers. Leg de droge blaadjes voor een half uur in de oven bij 70 °C, hierdoor dood je mogelijke insecten die je over het hoofd hebt gezien. Bewaar de droge blaadjes in een goed afgesloten blikje of bewaardoos. Je kunt ze ongeveer een jaar bewaren. Gebruik salie in de keuken of voor thee altijd zeer matig vanwege de sterke etherische olie in deze plant.


Welke standplaats is ideaal voor salie?

De meeste soorten salie zijn zonaanbidders, plant ze dus op een plek in de volle zon. Ze groeien prima in normale tuingrond, die aan de droge kant mag zijn en liefst kalkhoudend. Droogte wordt vrij goed verdragen door salie. De winterharde vaste salie soorten groeien het best in de volle grond. De echte salie (Salvia officinalis), eenjarige Salvia’s en de exotische, niet winterharde soorten zijn perfect in een pot te kweken. Salie is ook prachtig op een dakterras of balkon.


Is salie winterhard?

Ja, de meeste soorten salie zijn winterhard. Maar er zijn ook minder winterharde soorten salie, zoals Salvia ‘Amistad’ en Salvia microphylla ‘Hot Lips’. Plant deze salie soorten in droge grond op een beschutte plek. Bescherm de wortels in de winter met een dikke mulchlaag, houd ze over als kuipplant en zet ze tijdens de winter in de schuur of garage, of kweek deze soorten eenjarig.


Is salie groenblijvend in de winter?

De echte salie (Salvia officinalis) en de Mexicaanse salie (Salvia microphylla ‘Hot Lips’) zijn groenblijvend in de winter. De andere salie soorten zijn niet wintergroen.


Salie zaaien: wanneer en hoe?

Alle soorten salie kun je in het vroege voorjaar zaaien. Zaai in februari of maart eerst binnen in een kweekbakje of potje. Zorg voor een warme plek, bijvoorbeeld boven de verwarming, of zet de bakjes in een verwarmd kamerkasje. Als de jonge plantjes twee paar blaadjes hebben, kun je ze ‘verspenen’. Bij verspenen zet je voorzichtig elk miniplantje (zaailing) over in een potje om ze verder te laten groeien. Vanaf half april kun je ze langzaam laten wennen aan de buitentemperatuur, vanaf begin mei kunnen de plantjes naar buiten. Pas wel op met late nachtvorst, want daar kunnen de jonge plantjes niet tegen.


Salie planten: wanneer en hoe?

De vaste plant salie soorten kun je het hele jaar door planten mits het niet vriest. Het voorjaar of het najaar is wel de beste tijd om salie te planten. Plant de minder winterharde salie soorten zoals Salvia ‘Hot Lips’ in het voorjaar, zo krijgen ze een goede start. De bovenkant van de wortelkluit moet gelijk komen met het grondniveau. De plantafstand is 30-40 cm.


Hoe moet je salie verzorgen?

Salie heeft niet veel water nodig. Heb je de salie net geplant? Geef dan wel water zodat de plant goed aan kan slaan. Is het lang warm en droog dan lust jouw salie ook wel een slokje water. Groeit de salie in een pot zorg er dan voor dat het water goed uit de pot kan lopen, want aan natte voeten heeft de salie een hekel. Geef elk voorjaar compost en een beetje kalk, de Salvia zal dan nog beter groeien en bloeien. Voor een goede lange bloei is het aan te raden direct na de eerste bloei bij te mesten met snel werkende mest, zoals mest voor terrasplanten.

Verzorgingsproducten voor salie


Snoeien van salie

Waarom moet je salie snoeien?

Door salie na de eerste bloei terug te knippen, verschijnen er vaak opnieuw bloemen. De wintergroene soorten salie knip je in het voorjaar terug om zo het lelijke blad te verwijderen, door het snoeien zal er snel weer nieuw jong blad gaan groeien en blijft de plant bovendien mooi compact.

Hoe vaak en wanneer moet je salie snoeien?

Salie moet je elk jaar snoeien, vaak is 1 x per jaar genoeg, na de eerste bloei, maar bij de doorbloeiende soorten kan een tweede keer snoeien nodig zijn. Knip de echte salie (Salvia officinalis) half april terug.

Hoe snoei je salie?

Je snoeit salie door de takjes korter te maken, knip hierbij altijd vlak boven een zijtakje, een blad of een jong scheutje. Knip uitgebloeide stengels vlak boven een jonge scheut af.

Waarmee snoei je salie?

Je snoeit salie met een scherpe snoeischaar.

 

Bossalie (Salvia nemorosa 'Ostfriesland')Bossalie (Salvia nemorosa 'Ostfriesland')

Salie verplaatsen of verplanten?

Salie is goed te verplaatsen of verplanten. De beste tijd hiervoor is het voorjaar (maart-april) of het najaar (september-oktober). Graaf de wortelkluit zo ruim mogelijk uit, schud de aarde voorzichtig een beetje van de kluit af en graaf de wortelkluit op de nieuwe plek weer in. De bovenkant van de kluit moet gelijk komen met het grondniveau. Als jouw salieplant veel blad heeft, kun je het best ongeveer de helft van het blad afknippen. Geef ruim water om de plant op zijn nieuwe plek een goede start te geven.


Salie stekken?

Vermeerder de vaste salie planten door delen, stekken of zaaien.

Delen gaat goed bij de bossalie (Salvia nemorosa), kranssalie (Salvia verticillata ‘Purple Rain’) en Salvia uliginosa. Graaf de wortelkluit op en deel deze met de hand of met een scherpe spade in kleinere stukken. Plant deze stukken opnieuw, maar nu wat verder uit elkaar. Zo maak je zelf gratis nieuwe planten! De beste tijd voor het delen van de salie plant is in het voorjaar of het najaar.

De salie soorten met houtige takjes kun je goed stekken, dit gaat zeker prima met de Mexicaanse salie (Salvia microphylla) en de echte salie (Salvia officinalis). Knip een top uit de plant van 10 tot 15 centimeter lang er verwijder de onderste blaadjes. Doop de steel in stekpoeder en zet het stekje in een potje met stekgrond. Geef het stekje een klein beetje water en dek af met een plastic zakje, zo verdampt er niet teveel vocht. De beste tijd om stekjes van salie te maken is van juli tot september.

Alle soorten salie kun je in het vroege voorjaar zaaien. Zaai de salie in februari-maart binnen in een (kweek)bakje of potje.


Salie brandenSalie branden

Je huis reinigen door salie te branden?

De witte salie (Salvia apiana) wordt gebruikt om te branden. Door de intense geur van verbrande salie zou negatieve energie verdreven worden en zo zou je je huis ritueel kunnen reinigen met salie. Dit reinigingsritueel wordt ook beroken of ‘smudgen’ genoemd. De Indianen uit Noord-Amerika gebruikten de salieblaadjes hier al voor. Leg de gedroogde blaadjes in een vuurvaste schaal en steek ze aan. Zodra de salie begint te branden blaas je de vlammen uit zodat het kruid gaat smeulen en roken. Hiervoor zijn ook sticks van salieblaadjes verkrijgbaar. De salie rook kun je door het huis verspreiden, loop van boven naar beneden door alle kamers. Wees altijd erg voorzichtig met vuur en smeulende blaadjes en ventileer je huis door ramen open te zetten. Doven gaat met een schep zand.

Salie bij jou thuis

Deel jouw salie met #intratuin en zie hem hier terug! Lees meer.


Reacties (0)
GEEF EEN REACTIE
Back to top