Laden..
Kom bij ons werken! Bekijk hier onze vacatures. LET OP cadeaukaart actie op facebook is nep!
Zonnebloem (Helianthus)

Zonnebloem (Helianthus)

De zonnebloem (Helianthus) is een makkelijke tuinplant met supergrote bloemen. De doorsnede van de bloem kan wel 30 cm zijn! Rondom het donkere bloemenhart staat een vrolijke krans van gele bloemblaadjes. Maar wist je dat er ook witte, oranje en rode zonnebloemen zijn? Dankzij de prachtige schilderijen Vincent van Gogh zijn zonnebloemen nog geliefder geworden.

De zonnebloem of zonnenbloem draagt de mooie naam Helianthus en komt oorspronkelijk vooral voor in Noord- en Centraal-Amerika. De eenjarige soort wordt daar al heel lang gekweekt vanwege de eetbare zaden, de zonnebloempitten zijn namelijk rijk aan voedzame olie. Aan het begin van de 16e eeuw namen Spaanse zeelieden zonnebloempitten mee naar Europa. Inmiddels worden zonnebloemen op grote schaal verbouwd om uit de zonnebloem pitten de zonnebloemolie te persen. De zonnebloem is lid van de composietenfamilie (Asteraceae).

  • Delen: Deel dit artikel:
5 minuten leestijd

De zonnebloem in het kort

Soorten:

Ongeveer 70 soorten en heel veel kweekte rassen (cultivars)

Bekendste soorten:

Helianthus annuus, Reuzenzonnebloem (Helianthus giganteus)

Bloeiend:

Ja

Bloeitijd:

Juli-oktober

Zaaien:

Eind maart-half juni

Oogsten:

Herfst

Standplaats:

Volle zon

Winterhard:

De vaste soorten zijn winterhard, de eenjarige soorten niet

Groenblijvend:

Nee

Snoeien:

Nee, wel zaailingen toppen

Wat is de groeiwijze en groeisnelheid van de zonnebloem?

De eenjarige zonnebloem heeft een opgaande groeiwijze met een lange, rechte stengel. De stengel heeft ruwe haartjes en kan vertakt zijn. Langs de stengel staan grote hartvormige bladeren. Bovenaan de bloemstengel vind je één of meerdere grote bloemen. De zonnebloemen hebben een donker hart en een krans van gele, oranje of roodbruine bloemblaadjes. De vaste zonnebloemen hebben een opgaande groeiwijze met veel lange stengels. Een eenjarige zonnebloem groeit supersnel, in één zomer bereikt hij zijn maximale hoogte van enkele meters. Een vaste zonnebloem groeit gemiddeld tot snel.


Welke soorten zonnebloemen zijn er?

De bekende eenjarige zonnebloem is er in allerlei formaten. Er zijn lage varianten, die prima in een pot groeien op je balkon of (dak)terras en hele hoge zonnebloemen, of reuzezonnebloemen, die makkelijk drie en zelfs vier meter halen. Je kunt ook kiezen voor de vaste zonnebloem soorten, deze hebben kleinere bloemen en komen elk voorjaar vanzelf weer op. De vaste Helianthus-soorten zijn heel sterke borderplanten. Welke soort Helianthus je ook kiest, met de vrolijke zonnebloemen in je tuin krijg je het echte zomerse vakantiegevoel!

Zonnebloem (Helianthus annuus)Zonnebloem (Helianthus annuus)

Zonnebloem (Helianthus annuus)

De Helianthus annuus is de bekende hoge eenjarige zonnebloem met grote gele bloemen. Je kunt kiezen uit allerlei gekweekte rassen (cultivars) voor de tuin, welke je als zaden koopt.

  • Eenjarige zonnebloem
  • Hoogte: tot 2,5 meter
  • Bloeitijd: juli-oktober

Zonnebloem (Helianthus annuus ‘Sunfinity’)Zonnebloem (Helianthus annuus ‘Sunfinity’)

Zonnebloem (Helianthus annuus ‘Sunfinity’)

De Helianthus annuus ‘Sunfinity’ is een zonnebloem welke je ook als plant kunt kopen en dus niet zelf hoeft te zaaien. Dit geldt ook voor de Helianthus annuus ‘Sunblast’ en ‘Sunsation’.

  • Eenjarige zonnebloem
  • Hoogte 40-250 centimeter
  • Bloeitijd: juli-oktober
Zonnebloem (Helianthus annuus ‘Sunfinity’)Zonnebloem (Helianthus annuus ‘Sunfinity’)

Zonnebloem (Helianthus annuus ‘Sunfinity’)

De Helianthus annuus ‘Sunfinity’ is een zonnebloem welke je ook als plant kunt kopen en dus niet zelf hoeft te zaaien. Dit geldt ook voor de Helianthus annuus ‘Sunblast’ en ‘Sunsation’.

  • Eenjarige zonnebloem
  • Hoogte 40-250 centimeter
  • Bloeitijd: juli-oktober

Reuzenzonnebloem (Helianthus giganteus ‘Sheila’s Sunshine’)

De Helianthus giganteus ‘Sheila’s Sunshine’ is een heel hoge vaste zonnebloem met citroengele bloemen.

  • Vaste zonnebloem
  • Hoogte: tot 2,5 meter
  • Bloeitijd: september-oktober

Zonnebloem (Helianthus debilis 'Italian white')Zonnebloem (Helianthus debilis 'Italian white')

Zonnebloem (Helianthus debilis)

De Helianthus debilis is een eenjarige zonnebloem met iets kleinere bloemen en meerdere bloemen per steel. De cultivar ‘Italian White’ bloeit heel licht geel, bijna wit. ‘Stella’ bloeit geel.

  • Eenjarige zonnebloem
  • Hoogte: 140-150 centimeter
  • Bloeitijd: juli-oktober

Zonnebloem (Helianthus decapetalus)

De Helianthus decapetalus is een hoge vaste zonnebloem met wat kleinere heldergele bloemen. Deze vaste plant komt elk voorjaar vanzelf weer op. Bekend voor de tuin zijn de ‘Capenoch Star’ (120 centimeter), ‘Triomphe de Gand’ (150 centimeter) ‘Soleil d’Or’ (gevulde bloemen, 150 centimeter).

  • Vaste zonnebloem
  • Hoogte: 150-160 centimeter
  • Bloeitijd: juli-september

Zonnebloem (Helianthus ‘Lemon Queen’)Zonnebloem (Helianthus ‘Lemon Queen’)

Zonnebloem (Helianthus ‘Lemon Queen’)

De Helianthus ‘Lemon Queen is een hoge vaste plant met lichtgele bloemen. Neemt flink wat ruimte in.

  • Vaste zonnebloem
  • Hoogte: 175 centimeter
  • Bloeitijd: augustus-september

Wilgenblad zonnebloem (Helianthus salicifolius)

De Helianthus salicifolius heeft smalle bladeren, welke sierlijk hangen rond de lange stengels. Bij de wilgenbladzonnebloem gaat het vooral om het mooie blad, de gele bloemen zijn klein en verschijnen pas laat.

  • Vaste zonnebloem
  • Hoogte: 200-250 centimeter
  • Bloeitijd: september-oktober

Aardpeer (Helianthus tuberosus)Aardpeer (Helianthus tuberosus)

Aardpeer (Helianthus tuberosus)

De Helianthus tuberosus is een buitenbeentje, deze soort wordt in de moestuin gekweekt vanwege de eetbare knollen. Het is een woekerende plant. De aardpeer wordt ook wel topinamboer of jeruzalemartisjok genoemd.

  • Vaste plant
  • Hoogte: tot 2,5 meter
  • Bloeitijd: september-oktober

Zonnebloem


De zonnebloem zaaien

Met een pakje bloemenzaad van de eenjarige zonnebloem (Helianthus annuus) kweek je zelf de allermooiste zonnebloemen. De zaden kiemen heel makkelijk, erg leuk om samen met je (klein)kinderen zonnebloemen te zaaien en ze zo kennis te laten maken met tuinieren. En natuurlijk om een wedstrijdje te doen wie de hoogste zonnebloem kan kweken!

Zonnebloemen binnen zaaien in potjes

De eenjarige zonnebloemen (Helianthus annuus en Helianthus debilis) zijn heel makkelijk binnen in potjes te zaaien. Zonnebloempitten kun je binnen zaaien van eind maart tot half april. Stop de zonnebloempitten in een potje met potgrond of zaaigrond. Dek de zaden af met 2 centimeter grond en geef water. Vanaf begin mei kun je de zonnebloemplantjes buiten in de volle grond zetten of in een pot. Laat ze eerst langzaam aan de buitentemperatuur wennen, en pas nog wel op met late nachtvorst.

Zonnebloemen buiten zaaien

De eenjarige zonnebloemen kun je van half april tot half juni buiten zaaien. Kies een zonnige plek uit de wind. Je kunt de zonnebloemen buiten zaaien op de plek waar ze de hele zomer mogen groeien en bloeien. Of zaai de zonnebloemzaden in een apart zaaibedje en graaf de zaailingen na 5 of 6 weken voorzichtig uit en plant ze dan op hun nieuwe plek. Je kunt zonnebloemen ook direct in een ruime pot zaaien waar ze de hele zomer in blijven staan.

Pas ook op voor slakken, die lusten graag jonge zonnebloemplantjes. Lees in onze blog over slakken bestrijden wat je kunt doen tegen (naakt)slakken.

Hoe diep moet je zonnebloemen zaaien en op welke afstand?

Bij het zaaien van zonnebloemen stop je de zonnebloempit ongeveer 2 centimeter diep in de grond. De jonge zonnebloem planten hebben wat ruimte om zich heen nodig, ongeveer 20-40 centimeter van elkaar af. Heb je de zonnebloempitten dichter op elkaar gezaaid? Haal dan de kleinste zaailingen weg tot er genoeg afstand is tussen de grootste zonnebloem plantjes. Deze kun je weer ergens anders neerzetten!

Zonnebloemen toppen

Wil je een zonnebloem die niet te hoog wordt en veel zijtakjes maakt? Dan kun je een jonge zonnebloemplant toppen. Je knipt of knijpt hierbij jonge stengels af: knijp je met je nagels de top uit de zaailing als het plantje zo’n 20 cm hoog is. Omdat de zonnebloem nu niet meer zo makkelijk in de hoogte kan groeien, gaat hij in de breedte groeien. Wil je juist een super hoge zonnebloem kweken? Dan knijp je alle zijtakjes weg, de plant gaat nu in de hoogte groeien. Dit kun je nog een keer herhalen als de zonnebloem verder groeit.


De zonnebloem bloemen

Je zult zien dat de bloemen van Helianthus veel bezoek krijgen van bijen en hommels en vogels zijn dol op de zaden. Zonnebloemen staan prachtig in de border, maar mogen zeker niet ontbreken in de moestuin en in de pluktuin, want de zonnebloem is ook een geliefde snijbloem. Het is fantastisch om zelfgekweekte zonnebloemen te kunnen plukken voor in een vaas.

Wat is de bloeitijd van zonnebloemen?

De zonnebloemen bloeien van juli tot in oktober. De bloemknoppen en jonge bloemen van de eenjarige zonnebloemen draaien mee met de zon om zoveel mogelijk zonnestralen op te kunnen vangen. Kijk maar eens goed, dan zul je zien dat ze ’s morgens naar het oosten kijken en ’s avonds naar het westen. Als de bloem verder opengaat, blijft het hart naar het oosten gedraaid.

Wat te doen als je zonnebloem is uitgebloeid?

Als je zonnebloem is uitgebloeid, hoef je niets te doen. De grote bloemen van de eenjarige zonnebloemen laat je gewoon zitten, de zaden zullen dan gaan rijpen en de zonnebloem is nog steeds heel decoratief. Je kunt de zaden ook oogsten als ze rijp zijn. Bij een zonnebloem in een pot kun je wel de uitgebloeide bloemen wegknippen.


Zonnebloem pitten oogsten?

De zonnebloem pitten kun je oogsten om zelf weer zaaien, voor de vogels of om zelf op te eten. Zonnebloempitten zijn namelijk eetbaar en ook nog eens heel gezond, ze zitten vol met vitaminen en mineralen. Haal wel eerst het harde schilletje weg om bij de zachte pit te komen. In de herfst rijpen de zonnebloemzaden, de uitgebloeide bloemen gaan dan meestal hangen. De zaden zijn rijp als alle bloemblaadjes van de bloem zijn gevallen, of helemaal los zitten. Om de zonnebloempitten te oogsten, kun je de bloem afsnijden met een steel van ongeveer 10 cm. Hang de bloem op aan de steel en laat deze voor ongeveer vier weken drogen in een donkere, droge ruimte. De zaden haal je namelijk makkelijker uit het bloemhoofd als de zonnebloem gedroogd is. Als de zaden echt goed droog zijn, kun je ze bewaren in een luchtdichte pot. Of laat de zonnebloemen in de herfst gewoon in de tuin staan, je zult zien dat de vogels de zaadjes eruit komen pikken. Ze hebben daar nog maanden plezier van!


Welke standplaats is ideaal voor de zonnebloem?

Alle zonnebloemen groeien het best op een plek in de volle zon. Zet je zonnebloemen altijd op een beschutte plek uit de wind, door de hoogte kunnen ze omwaaien als ze in de wind staan. Alle zonnebloemen groeien het best in humusrijke, voedzame grond die kalkrijk mag zijn. Je kunt zandgrond verbeteren met compost. Moestuingrond is ook heel geschikt voor eenjarige zonnebloemen.

Kan de zonnebloem in pot?

Ja, de lagere vormen van de eenjarige zonnebloem (Helianthus annuus) kunnen heel goed in een pot groeien. Een zonnebloem in pot bloeit de hele zomer door, daar heb je zeker acht weken lang plezier van. Kies een lage vorm, zoals bijvoorbeeld Helianthus annuus ‘Sunspot’. Zet de pot op een zonnige plek en geef regelmatig water. De Helianthus in pot wil ook graag vanaf de bloei elke week plantenvoeding voor terrasplanten in het water. Knip uitgebloeide bloemen weg, zo stimuleer je de zonnebloem in pot om weer nieuwe bloemknoppen te maken.

De zonnebloem in een vaas als snijbloem

De zonnebloem is ook prachtig als snijbloem in een vaas! Snij de zonnebloem schuin af zodra de bloem bijna uitkomt. Zet hem in een klein laagje water, te veel water kan de stengel doen rotten of hij wordt slap en snotterig. Zorg dat er geen blad in het water hangt, verwijder dat. De zonnebloem houdt van heet water (niet kokend), dit helpt ook goed als hij gaat hangen.

Zonnebloemen in vaasZonnebloemen in vaas

Is de zonnebloem winterhard?

Eenjarige zonnebloemen zijn niet winterhard. Helianthus annuus en Helianthus debilis zijn eenjarige zonnebloemen, ze sterven voor de winter helemaal af. Je kunt ze in het voorjaar opnieuw zaaien. De vaste zonnebloemen zijn wel winterhard en komen elk voorjaar vanzelf weer op.


Is de zonnebloem groenblijvend in de winter?

Nee, de zonnebloem is niet groenblijvend in de winter. De eenjarige soorten verdwijnen, de vaste soorten verliezen hun blad.


De zonnebloem planten: wanneer en hoe?

De eenjarige zonnebloemen kun je in mei en juni buiten planten. Dit kunnen binnen opgekweekte zaadjes zijn, of de 'Sunfinity', ‘Sunblast’ of ‘Sunsation’ welke je als plant kunt kopen.

Een vaste zonnebloem kun je het hele jaar door planten, stel het planten alleen even uit als het vriest en als de grond erg nat is. Het voorjaar en het najaar zijn het best om een vaste zonnebloem te planten. De bovenkant van de wortelkluit moet gelijk komen met het grondniveau. De plantafstand voor eenjarige zonnebloemen is 20-40 centimeter, voor vaste zonnebloemen ongeveer 40 centimeter.


Hoe moet je de zonnebloem verzorgen?

De zonnebloem heeft voldoende water nodig om goed te kunnen groeien. Geef daarom in droge perioden extra water zodat de grond niet uitdroogt. Geef ook weer niet te veel water, in te natte grond kunnen de stengels gaan rotten of breken. Om zo hoog te kunnen groeien, heeft een eenjarige zonnebloem voedzame grond nodig. Verbeter de grond in het vroege voorjaar door er organische mestkorrels doorheen te mengen. Zodra de bloemen opengaan kun je wekelijks een beetje mest geven, meststof voor tomaten is heel geschikt. De vaste zonnebloemen hebben geen mest nodig, die geef je elk jaar in het vroege voorjaar een laagje compost.

De hoge eenjarige zonnebloemen kunnen wel wat hulp gebruiken bij het groeien. De stengels worden vaak zo lang dat je ze het best steun kunt geven van een stevige stok, paal of een klimrek. Zonder steun kunnen ze namelijk omwaaien omdat ze topzwaar worden. Bind de stengel op meerdere punten vast met zacht tuintouw.

Voor je zonnebloem


Een zonnebloem verplaatsen of verplanten?

Een eenjarige zonnebloem kun je verplaatsen of verplanten in mei of juni, als de plant nog klein is. Maar zodra de zonnebloem flink gaat groeien, kun je hem beter niet meer verplaatsen. De wortels raken dan te veel beschadigd en dit zal je zonnebloem mogelijk niet overleven. De vaste bloemen kun je in het voorjaar (maart-april) of in het najaar (september-november) verplaatsen of verplanten.


Wat is er aan de hand met mijn zonnebloem?

Worden de bladeren van je zonnebloem opgegeten?

Als de bladeren van je zonnebloem worden opgegeten dan zijn slakken waarschijnlijk de boosdoeners. Lees hier alles over wat je kunt doen tegen (naakt)slakken.

Komen er witte of bruine vlekken op de bladeren van je zonnebloem?

Meeldauw kan zorgen voor witte of bruine vlekken op het blad van je zonnebloemen. Verwijder de aangetaste bladeren. Zorg ervoor dat de bladeren niet nat worden als je water geeft. Lees hier alles over het bestrijden van meeldauw.

Komen er gele puntjes op de bladeren van je zonnebloem?

Als je kleine gele of witte puntjes op de bladeren van je zonnebloem ziet dan kan dit komen door spint. Dit is een piepklein beestje dat het sap uit de bladeren zuigt. Wil je meer weten over de bestrijding van deze beestjes op jouw zonnebloem? Lees hier alles over het bestrijden van spint.

 

Symptoom zonnebloem Oorzaak Wat te doen
Opgegeten blad Slakken Slakken bestrijden
Witte of bruine vlekken Meeldauw Meeldauw bestrijden
Gele puntjes op de bladeren Spint Spint bestrijden

De zonnebloem bij jou thuis

Deel jouw zonnebloem met #intratuin en zie hem hier terug! Lees meer.


Reacties (0)
GEEF EEN REACTIE
Back to top